درمان بیماری سالک و جای زخم ناشی از آن

salak1

لیشمانیوز یا سالک به دسته‌ای از بیماری‌ها گفته می‌شود که توسط انگل‌های پروتوزوا در ۲۰ گونه‌ی لیشمانیا ایجاد می‌شوند. این انگل‌ها توسط نیش جنس ماده‌ی پشه‌ی خاکی که یک حشره‌ی کوچک با طول حدود ۲ تا ۳ میلیمتر است منتقل می‌شود. سالک سه نوع اصلی دارد. اکثر افرادی که به این انگل آلوده می‌شوند در کل طول عمر خود هیچ علامتی را نشان نمی‌دهند و بنابراین اصطلاح سالک برای افرادی به کار می‌رود که در اثر آلوده شدن به این انگل بیمار شده باشند و صرف آلوده شدن به آن ملاک نیست.

اگر فکر می‌کنید که به سالک مبتلا شده‌اید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. پزشک از شما در مورد اولین زمان بروز زخم‌ها و احساس درد و همچنین مسافرت شما به مناطقی که سالک در آن‌ها شیوع زیادی دارد سوالاتی را خواهد پرسید. متخصصین کلینیک زیبایی رازی در طول معاینه از شما آزمایشاتی را می‌گیرند تا مطمئن شوند که تشخیص سالک به درستی انجام شده است و بتوانند بسته به وضعیت شما، بهترین روش درمانی را پیشنهاد دهند. سالک در صورت رسیدگی به‌موقع و مناسب نرخ درمان بالایی دارد. درمان باید در اولین فرصت ممکن انجام شود تا از آسیب به دستگاه ایمنی و بدشکل شدن بدن جلوگیری شود. زخم‌ها و ضایعات پوستی که به دلیل سالک پوستی ایجاد می‌شوند دائمی بوده و از بین بردن آن‌ها نیازمند عمل جراحی می‌باشد. درصورتی‌که نیاز به اطلاعات بیشتر در این زمینه دارید یا قصد دارید نوبت رزرو کنید می‌توانید با شماره تلفن‌های ۰۲۱۸۸۳۳۴۰۲۹ – ۰۲۱۸۸۳۳۳۲۵۹ تماس حاصل فرمایید.

انواع سالک


این بیماری در سه نوع طبقه‌بندی می‌شود:

  • سالک پوستی: این عارضه شایع‌ترین نوع این بیماری بوده و پوست بدن انسان را درگیر می‌کند.
  • سالک پوستی مخاطی: این نوع، بینی و دهان و دیگر سطوح مخاطی را به همراه پوست بدن درگیر می‌کند.
  • سالک احشایی: این نوع، شکل شدیدی از بیماری است. در این نوع، اندام و احشای داخلی بدن به همراه پوست درگیر می‌شوند. به این نوع از بیماری، کالا آزار نیز گفته می‌شود.

انواع بیماری سالک ازنظر محل ایجاد عفونت و علائم آن متفاوت هستند. این بیماری حیوانات و جانوران غیر انسان را نیز درگیر می‌کند مثل سگ، گربه، جوندگان و غیره. بیماری سالک هرساله حدود ۲ میلیون نفر را درگیر می‌کند و باعث مرگ ۲۰ تا ۵۰ هزار نفر می‌شود. در حال حاضر در حدود ۱۲ میلیون نفر از بیماری سالک رنج می‌برند.

علل


salak2

عفونت‌های سالک توسط بیش از ۲۰ نوع انگل لیشمانیا ایجاد می‌شوند. انگل‌ها موجودات میکروسکوپی هستند که در بدن یک جاندار زنده‌ی دیگر (به نام میزبان مانند انسان) زندگی می‌کنند و برای زنده ماندن مواد غذایی موردنیاز خود را از بدن وی به دست می‌آورند. لیشمانیا توسط نیش پشه‌ی خاکی آلوده به انسان یا دیگر جانوران مخصوصاً سگ منتقل می‌شود. پشه‌های خاکی بسیار کوچک بوده و هیچ صدایی تولید نمی‌کنند. در برخی از مواقع ممکن است نیش آن‌ها دردناک باشد ولی در اکثر موارد نیش آن‌ها بدون درد بوده و شخص متوجه آن نمی‌شود. پشه‌های خاکی بیشترین فعالیت را از زمان غروب تا طلوع آفتاب دارند.

علائم سالک


salak3

بیماری سالک بسته به نوع آن علائم خاصی را ایجاد می‌کند. علامت شایع آن ایجاد زخم‌های پوستی است. این زخم‌ها ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها پس از گزش حشره‌ی آلوده ایجاد شوند. علائم خاصی که در سه نوع این بیماری بروز پیدا می‌کنند عبارت‌اند از:

سالک پوستی

علائم سالک پوستی عبارت‌اند از زخم‌های پوستی در محل گزش پشه‌ی خاکی. این زخم هفته‌ها یا ماه‌ها پس از نیش حشره ایجاد شده و معمولاً به صورت خود به خودی بهبود پیدا می‌کنند. بهبود این زخم‌ها معمولاً چندین ماه تا یک سال و نیم زمان می‌برد. بااین‌حال، این زخم‌ها پس از بهبودی اثر ناخوشایندی به‌جای می‌گذارند. در انواع شدید و منتشرشده‌ی این بیماری، زخم‌ها به صورت گسترده در کل بدن ایجاد شده و بهبود پیدا نمی‌کنند. این زخم‌ها معمولاً شبیه به زخم‌های ایجاد شده در جذام هستند.

سالک پوستی مخاطی

در این نوع از بیماری، ضایعات هم بر روی پوست و هم بر روی مناطق مخاطی بدن ایجاد می‌شوند. شایع‌ترین این مناطق مخاطی بینی و دهان هستند. ضایعات در این بخش‌ها علاوه بر ضایعات پوستی ایجاد می‌شوند.

سالک احشایی

این بیماری در ابتدا با زخم‌های پوستی بروز پیدا می‌کند. بااین‌حال با گذشت ماه‌ها یا سال‌ها از عفونت اولیه، علائم جدی‌تری شروع به بروز می‌کنند. ازجمله این علائم می‌توان به کم‌خونی، تب، آسیب به کبد و طحال و غیره اشاره کرد. بزرگ شدن طحال در سالک احشایی قابل‌توجه است.

عوارض


سالک می‌توان باعث چندین عارضه‌ی کشنده شود. سالک پوستی در ایجاد موارد زیر دخیل است:

  • بدشکل شدن بدن
  • آسیب به سیستم ایمنی
  • خونریزی در سالک احشایی می‌تواند عارضه‌های جدی‌تری را ایجاد کند که معمولاً کشنده هستند. ازجمله این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
    • آسیب به کبد
    • آسیب به طحال
    • آسیب به سیستم ایمنی بدن
    • افرادی با سیستم ایمنی ضعیف (ایدز و غیره) که به خونریزی و تب دچار هستند در خطر بالاتری برای ابتلا به سالک احشایی و عوارض آن قرار دارند. این بیماری معمولاً در این مرحله نسبت به داروها نیز مقاوم است.

تشخیص


تشخیص سالک بر اساس سوابق پزشکی فرد و معاینات وی همراه با آزمایشات مخصوص انجام می‌شود. بیمار در این مرحله می‌گوید که در مناطقی با شیوع بالای سالک قرار داشته است. همچنین می‌گوید که آیا پشه‌ی خاکی او را نیش زده است. بیمار در معاینه‌ی فیزیکی علائمی از ابتلا به سالک را نشان می‌دهد. ازجمله این علائم می‌توان به بزرگ شدن کبد و طحال اشاره کرد. غده‌های لنفی نیز ممکن است بزرگ شده باشند. وجود زخم‌های پوستی در محل گزش پشه‌ی خاکی و یا مناطق دیگر بدن ممکن است در همه‌ی انواع بیماری به چشم بخورد. بااین‌حال در سالک احشایی بیمار به کم‌خونی، تب، کاهش وزن، کم‌پشت شدن مو و ناراحتی در ناحیه‌ی شکم و غیره نیز مبتلا خواهد بود.

درمان سالک


salak4

داروهای مخصوصی برای درمان سالک وجود دارند که ازجمله آن‌ها می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • داروهای حاوی آنتیموان (مگلومین آنتیمونیات، سدیم استیبوگلوکونات)
  • آمفوتریسین B
  • پارومومایسین
  • پنتامیدین
  • کتوکونازول
  • داروی میلتفوسین. البته روش درمانی بسته به موقعیت جغرافیایی بیمار، گونه‌ی انگل و نوع عفونت متفاوت خواهد بود.

سالک احشایی نسبت به داروهای حاوی آنتیموان مقاوم است. بنابراین با استفاده از آمفوتریسین B لیپوزومی تحت درمان قرار می‌گیرد. در برخی از موارد داروهای حاوی آنتیموان همراه با پارومومایسین و میلتفوسین برای درمان سالک احشایی و همچنین سالک پوستی کارآمد هستند. درمان سالک پوستی معمولاً انجام نمی‌شود. این بیماری با استفاده از داروهایی که مخصوص گونه‌های خاصی از انگل لیشمانیا هستند درمان می‌شود. پارومومایسین موضعی در برابر لیشمانیا ماژور، لیشمانیا تروپیکا، لیشمانیا مکزیکانا، لیشمانیا پانامنزیس و لیشمانیا برازیلینزیس کارآمد است. پنتامیدین برای لیشمانیا گویاننزیس، لیشمانیا تروپیکا و لیشمانیا ماژور به کار می‌رود که می‌توان با استفاده از کتوکونازول خوراکی، فلوکونازول و ایتراکونازول نیز آن را درمان کرد. باوجود این داروها، بدشکلی‌های ایجاد شده در اثر زخم‌های پوستی به‌خصوص در منطقه‌ی صورت نیازمند جراحی پلاستیک هستند.

درمان زخم‌ها


میکرودرم ابریژن

میکرودرم ابریژن برای درمان زخم‌های سالک مناسب است. این روش انتخاب مناسبی برای افراد دارای رنگ پوست روشن می‌باشد. این روش ممکن است برای افرادی که رنگ پوست تیره دارند سبب رنگ‌پریدگی شود. منطقه‌ی مورد درمان در ابتدا به‌خوبی تمیز می‌شود. از داروهای بی‌حس‌کننده‌ی اسپری منجمدکننده برای بی‌حس کردن منطقه استفاده می‌شود. سپس پزشک با استفاده از یک برس فلزی یا یک چرخ الماسی زبر، اقدام به برداشتن زخم می‌کند.

لیزر

درمان زخم‌های سالک ساده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید. لیزر می‌تواند زخم را درمان کرده و رنگ پوست شما را نیز بهتر کند. برداشتن زخم با استفاده از لیزر تکنولوژی قدرتمندی است که بدون آسیب رساندن به پوست اطراف می‌تواند زخم را از بین ببرد. در گذشت چند سال و انجام جلسات درمانی آسان، زخم‌های بسیار بهبود یافته و پوست نرم و جذابی جای آن‌ها را خواهد گرفت.

پیشگیری


البته بهترین کار پیشگیری از وقوع سالک در ابتداست و بهترین راه برای انجام این کار، جلوگیری از گزش توسط پشه‌ی خاکی است. درصورتی‌که مورد نیش پشه قرار بگیرید هیچ دارو یا واکسنی برای جلوگیری از ابتلای شما به سالک وجود ندارد. بااین‌حال چند راه کاربردی برای جلوگیری از این اتفاق وجود دارند.از انجام فعالیت‌های شبانه در خارج از خانه بپرهیزید چراکه پشه‌های خاکی در این مواقع بیشترین فعالیت را دارند. از لباس‌های محافظ مثل پیراهن آستین بلند، شلوار بلند، جوراب و کلاه استفاده کنید. از مواد ضد حشره مانند DEET بر روی پوست خود و لبه‌های لباس استفاده کنید. بر روی تخت خود پشه‌بند بزنید. می‌توانید پشه‌بندهایی بخرید که به DEET آغشته شده‌اند.بر روی درها و پنجره‌های محل خواب خود توری بکشید. در اتاقی که در آن می‌خوابید از حشره‌کش استفاده کنید.

0 پرسش

سؤال خود را درمورد موضوع این مقاله میتوانید از طریق فرم زیر پرسیده و پاسخ بگیرید

میخواهید به بحث بپیوندید؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *